تاریخچه

قبل از رواج فروش از طریق حراج ، اغلب هنرمندان آثارشان را به صورت خصوصی ، یا از طریق نمایشگاه در گالری های معدود تهران با قیمتهای اندک می فروختند که البته همین رقم های پایین با کسر مبلغ بالای کمیسیون دلالان یا صاحبان گالری ها مواجه می شد . در دو دهه اخیر ، شعبه دبی خانه ی حراج کیریستیز شاهکارهای هنر و فرهنگ ایران را جذب خود می کند و با قیمت های هنگفتی به کلکسیونر ها و دیگر خریداران خصوصی و غیر خصوصی می فروشد . در واقع کیریستیز دبی که دوبار در سال برگزار می شود ،از نظر قیمت بیشترین رکورد فروش آثار هنری ایرانی را نیز خلق کرده است . با اینکه چند سال است که حراج آثار مدرن و معاصر ایرانی در تهران به‌صورت سالانه برگزار می‌شود، ولی با عدم تثبیت آن و فاصله‌ی بسیار فروش آن با کریستیز، همچنان بسیاری از هنرمندان ایرانی ترجیح می‌دهند که منتظر تاریخ ارسال آثار به کریستیز دبی بمانند تا کارهای خود را با قیمت بیشتری بفروش برسانند . متاسفانه بهترین آثار هنری ایرانی به‌جای اینکه در کشور خودمان به‌ حراج گذاشته شوند، سر از خانه‌های حراجی خاورمیانه و غرب درمی‌آورند و آنها با مبادله‌ی آن گردش مالی عظیمی به اقتصاد خود اضافه می‌کنند و هنر و هنرمندان ایرانی هم کمتر از آنچه که به آنها تعلق دارد، بهره‌ی فروش‌های آثار ایرانی را می‌برند. هرچند که با مذاکرات هسته‌ای و کاهش تنش سیاسی ایران با کشورهای دیگر، یکی از اولین بخش‌های بازار که شروع به تنفس کرده را باید در حوزه‌ی حراج دانست، از همین رو در دو سال اخیر حوزه‌ی نوپای حراج آثار هنری جایگاه به‌مراتب بهتر از گذشته پیدا کرده است . ولی این امر به این معنا نیست که اکنون حجم مبادلات آثار هنری ایرانی در ایران نسبت به خانه‌های حراجی غربی تغییر قابل توجهی داشته است. امروزه صنعت حراج آثار هنری تازه در حال شکل‌گیری است و هنوز سال‌های بسیاری را برای کسب تجربه و رسیدن به بلوغ در پیش دارد، هرچند که باید در نظر داشت دیگر

حوزه‌های حراج مانند حراج ساعت‌ها، جواهرات، آثار عتیقه و دیگر اقلام کلکسیونی حتی نوپا هم نیستند و همچنان امر حراج در فضای قانونی و غیرزیرزمینی عمدتا به آثار نقاشی و خطاطی مدرن و معاصر اختصاص یافته است . آثار هنرمندان ایرانی جزء پرفروش‌ترین آثار ایرانی شامل نقاشی‌های طبیعت سهراب سپهری، آثار خطاطی محمد احصائی، عکس‌های شیرین نشاط، مجسمه‌های پرویز تناولی و نقاشی‌های فرهاد مشیری و حسین زنده‌رودی و بسیاری دیگر از کارهای ثابت کریستیز و دیگر خانه‌های حراجی شده‌اند، به‌طوری که کریستیز در آمار سال 2011 خود اشاره می‌کند که آثار هنرمندان ایرانی بعد از جنگ و هنر دوران معاصر کشورمان بیش از 735 میلیون دلار فروش داشته‌اند که نسبت به سال‌های پیشین افزایش 22 درصدی را نشان می‌دهد اگر آثار هنر ایرانی را از منظر رکوردهای قیمت در نظر بگیریم، باید به موارد روبرو اشاره کنیم که همه در حراجی‌های خارجی فروخته شده‌اند: رکورد قیمتی‌ترین اثر هنری خاورمیانه در دستان پرویز تناولی است که با خلق مجسمه‌ای از مجموعه‌ی پرسپولیس به این جایگاه دست یافته است. این اثر که در حراجی 2008 شعبه‌ی دبی کریستیز به قیمت 2،8 میلیون دلار فروخته شد، هنوز بی‌رقیب مانده است. فرهاد مشیری که اولین هنرمند رکورددار خاورمیانه بود اثرش به قیمت 1 میلیون دلار فروخته شد، اثر دیگری به نام باغ اسرار را توانسته با قیمتی نزدیک به 1 میلیون دلار در حراجی کریستیز دبی بفروشد. هرچند که بعد از فرهاد مشیری، حسین زنده‌رودی با اثر چارباغ و محمد احصائی با نقاشیخط‌هایش هم به فروش بالای 1 میلیون دلاری دست پیدا کرده‌اند . در 18 مارس 2015، دور هجدهم حراج آثار هنری شعبه‌ی دبی کریستیز با مجموع فروش 11،398 میلیون دلار خاتمه یافت. در این رویداد آثار بسیاری از هنرمندان ایرانی شرکت داشتند که نه تنها همه‌ی آنها فروخته شدند، بلکه دو اثر هم در رده‌ی چهارم و پنجم قیمتی‌ترین آثار این حراجی قرار گرفتند. هنرمندان مصری با فروش 2،8 میلیون دلاری در جایگاه اول، هنرمندان ایرانی با فروش 2،3 میلیون دلاری در جایگاه دوم و لبنانی‌ها هم با 2،2 میلیون دلار در جایگاه سوم قرار گرفتند . اما در حراجی بونهامز اثر 98،5 هزار دلاری حسین زنده‌رودی، اثر 72،1 هزار دلاری فرهاد مشیری و خطاطی 68،5 هزار پوندی محمد احصائی توانستند جایگاه چهارم تا ششم بالاترین قیمت‌ را از آن خود کنند. از حوزه‌های پرطرفدار آثار هنری ایرانی به آثار نقاشی، خطاطی، نگارگری، مینیاتور، تهذیب، منبت و انواع نقش و نگارهای اسلامی است که حتی به اعتقاد کارشناسان کریستیز، این بخش از هنر قدیمی و اصیل ایرانی حتی در کشورهای هند، چین و کشورهای جنوب شرق آسیا هم تاثیرگذار بوده و آثاری به پیروی از آنها رواج یافته است . کارهای برتر ایرانی از هنر کشورهای عربی چون سوریه، مصر، لبنان و غیره غنی‌تر و خاص‌تر شناخته می‌شود و همین امر هم موجب فروش پرشتاب آثار ایرانی در طی سال‌های اخیر بوده است . خدمات کارشناسی آثار توسط کارشناسان بنام آثار هنری و تائید و اهدای گواهینامه برگزاری نمایشگاه های هنری در حوزه های گوناگون برگزاری حراجهای تخصصی به صورت مستمر خرید و فروش آثار هنری از طریق سامانه نگارستان هنر